<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>コラム・連載 &#8211; 日本実業出版社</title>
	<atom:link href="https://www.njg.co.jp/column/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.njg.co.jp</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Fri, 06 Nov 2026 02:28:58 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>米子の豪商</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-43052/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 01:00:54 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=43052</guid>

					<description><![CDATA[山陰の最後は再び米子に戻って来た。米子は鳥取藩家老荒尾家の城下町で伯耆地区の中心都市として商業で繁栄し、いくつかの豪商が栄えていた。そのうち、後藤家と坂口家が現在ま…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>山陰の最後は再び米子に戻って来た。米子は鳥取藩家老荒尾家の城下町で伯耆地区の中心都市として商業で繁栄し、いくつかの豪商が栄えていた。そのうち、後藤家と坂口家が現在まで残っている。</p>
<p>後藤家は戦国時代の天文年間に石見国浜田から米子に移住したもので、廻船問屋を営んで鳥取藩の海運を支え代々市右衛門を称した。4代市右衛門は米子近郊の砂丘を畑地として開墾して上後藤村を開いている。</p>

<figure id="attachment_43055" aria-describedby="caption-attachment-43055" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="size-full wp-image-43055" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/gotou.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/gotou.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/gotou-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/gotou-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/gotou-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43055" class="wp-caption-text">後藤家</figcaption></figure>

<p>また6代直満は飛鳥井雅威に和歌と蹴鞠を学び、文化年間には上京して光格天皇から茶碗を賜っている他、茶道を嗜み、本居宣長に入門するなど、米子を代表する文化人でもあった。同家住宅は国指定重要文化財である。因みに、境線の後藤駅は同線の敷設・開通に尽力した11代後藤快五郎に因んでいる。</p>
<p>一方坂口家は沢屋と号して木綿仲買商を営んでいた豪商である。維新後、平兵衛は土地を集積して巨利を得、それを元手に金融業・鉄鋼・紡績・電気事業などを次々と興して坂口財閥を築きあげた。平兵衛の婿養子である二郎は日本レイヨン社長を20年以上にわたってつとめている。なお。現在の坂口家住宅は明治時代に分かれた分家のものである。</p>

<figure id="attachment_43054" aria-describedby="caption-attachment-43054" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-43054" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/sakaguti_urate.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/sakaguti_urate.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/sakaguti_urate-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/sakaguti_urate-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/sakaguti_urate-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43054" class="wp-caption-text">坂口家の裏手</figcaption></figure>

<p>この両家はともに米子城の外堀に面した場所に居を構えていた。物資の搬送には水運が重要だったことを示している。</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>出雲国意宇平野と岩屋後古墳</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-43019/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 03 Nov 2026 01:00:12 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=43019</guid>

					<description><![CDATA[島根県の東部は旧出雲国である。出雲大社を中心として古代から王国が栄えており、現在まで独特の文化を残している地域でもある。 島根県の県庁所在地松江市は松江藩の城下町だ…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>島根県の東部は旧出雲国である。出雲大社を中心として古代から王国が栄えており、現在まで独特の文化を残している地域でもある。</p>
<p>島根県の県庁所在地松江市は松江藩の城下町だが、この町が都市として発展したのは江戸時代初期に湿地帯や宍道湖岸を埋め立ててから。古代の出雲国国府はここから6キロ程南にあった、かつて意宇(おう)郡と呼ばれていた地域である。郡名は消滅したが、今でも意宇川や意宇平野としてその名が残っている。</p>
<p>『出雲国風土記』の国引き神話には「意宇」の地名の由来が記されている。それによると、国引きを終えた八束水臣津野命(やつかみずおみつぬのみこと)が、この地に杖を突き立てて「意恵」(おう、或いはおゑ)」と叫んだことに因むという。</p>
<p>『風土記』は奈良時代初期に朝廷の命で編纂された地理書で、現存するのは 出雲、常陸、播磨、肥前、豊後の5か国のみ。しかもほぼ全部が残っているのは『出雲国風土記』だけである。そのため、松江市内からはバスで25分ほど行った古墳群の中に、昭和47年に歴史博物館、八雲立つ風土記の丘が建てられた。</p>

<figure id="attachment_43022" aria-describedby="caption-attachment-43022" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-43022" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/hudoki.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/hudoki.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/hudoki-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/hudoki-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/hudoki-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43022" class="wp-caption-text">風土記の丘</figcaption></figure>

<p>博物館内をひととおり見学したあと、学芸員の方から敷地内にある前方後方墳の岡田山古墳の中に入られてもらった。さらに博物館の裏手に面白い古墳があると教えてもらい、岩屋後古墳を訪れてみた。</p>

<figure id="attachment_43020" aria-describedby="caption-attachment-43020" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-43020" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/okadayama.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/okadayama.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/okadayama-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/okadayama-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/okadayama-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43020" class="wp-caption-text">岡田山古墳</figcaption></figure>

<p>水田の中を通る細い道の脇にある岩屋後古墳は、古墳を覆っていた土が剥がれ落ち、石室がむき出しになっている。いわば石舞台古墳を小さくしたようなもので、これが水田の中にポツンとあるのはかなり異様な風景といえる。知名度はほとんどないが、一見の価値はある。</p>

<figure id="attachment_43021" aria-describedby="caption-attachment-43021" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-43021 size-full" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya1.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya1.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya1-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya1-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya1-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43021" class="wp-caption-text">水田にある岩屋後古墳</figcaption></figure> <figure id="attachment_43023" aria-describedby="caption-attachment-43023" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-43023 size-full" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya2.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya2.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya2-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya2-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/11/iwaya2-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-43023" class="wp-caption-text">岩屋後古墳</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>「乃木」のルーツ松江市</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42968/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 27 Oct 2026 01:00:52 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42968</guid>

					<description><![CDATA[松江の町は「VIVANT」推しだ。街の中心部、松江城の松平直政の銅像の前には、「VIVANT×SHIMANE」と書かれた巨大な看板が建てられており、お土産屋には「V…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>松江の町は「VIVANT」推しだ。街の中心部、松江城の松平直政の銅像の前には、「VIVANT×SHIMANE」と書かれた巨大な看板が建てられており、お土産屋には「VIVANT　出雲しめなわパウム」「VIVANT　乃木家のクッキー」といったお菓子がうず高く積まれ、売れ行きも好調のようだ。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42972" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/vivant.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/vivant.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/vivant-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/vivant-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/vivant-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>堺雅人演じる「VIVANT」の主人公乃木憂助の故郷は島根県という設定である。ロケは奥出雲町の櫻井家住宅で行われているが、実際に「乃木」という名字のルーツは島根県にある。JR山陰線で松江駅から出雲市方面に向かうと、最初の駅が乃木駅である。中世、宍道湖に注ぐ忌部川の河口近くを乃木保といった。現在の松江市浜乃木地区・乃木福富町のあたりである。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42970" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nogieki.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nogieki.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nogieki-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nogieki-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nogieki-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42969" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/home.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/home.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/home-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/home-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/home-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>源平合戦で活躍した佐々木高綱は出雲国を賜り、その子光綱は「出雲国野木」に住んで野木氏を称した。この野木氏の子孫が、地名本来の書き方である「乃木」に戻したのが「乃木」という名字のルーツだ。</p>
<p>「野木」地名は栃木県野木町などほかにもあることから、「野木」は名字ランキングで3000位以内というメジャーな名字であるのに対し、「乃木」は島根県を中心に中国地方に点在するかなり珍しい名字となっている。</p>
<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>日御碕神社と日沈むところ</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42924/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 20 Oct 2026 01:00:37 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42924</guid>

					<description><![CDATA[2日目は朝早く米子を出てJRで松江に行き、松江しんじ湖温泉駅まで歩いて一畑電車で大社へ。ここから1日5本しかないバスで日御碕に向かった。終点のすこし手前の日御碕バス…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>2日目は朝早く米子を出てJRで松江に行き、松江しんじ湖温泉駅まで歩いて一畑電車で大社へ。ここから1日5本しかないバスで日御碕に向かった。終点のすこし手前の日御碕バス停で降りると、目の前に日御碕神社がある。</p>
<p>日御碕神社は『出雲国風土記』にも「美佐伎社」とある歴史のある神社である。出雲の国造りをした素盞嗚尊(すさのおのみこと)が「吾が神魂はこの柏葉の止まる所に住まん」と柏の葉を投げて占ったところ、柏葉は風に舞って隠ヶ丘に落ちた。後に5代の孫の天葺根命が隠ヶ丘の手前に素盞嗚尊を祀って日御碕神社を建立したという。</p>
<p>日御碕神社は、上の宮である「神の宮」と下の宮である「日沉宮(ひしずみのみや)」にわかれている。日が昇る場所にある伊勢神宮が昼を守り、日の沈むところにある日沉宮が夜を守るいう重要な神社だ。日沉宮はかつては文島(現在の経島)にあり、天暦2年(948)に現在地に遷座した。経島は現在も日御碕神社の神域で、神職以外の上陸は禁止されており、ウミネコの繁殖地としても有名。</p>

<figure id="attachment_42926" aria-describedby="caption-attachment-42926" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42926" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nittinkyuu.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nittinkyuu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nittinkyuu-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nittinkyuu-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/nittinkyuu-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42926" class="wp-caption-text">日沈宮</figcaption></figure> <figure id="attachment_42925" aria-describedby="caption-attachment-42925" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42925" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/keisima.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/keisima.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/keisima-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/keisima-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/keisima-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42925" class="wp-caption-text">経島</figcaption></figure>

<p>日御碕神社の神職は代々小野家がつとめる。小野家は天葺根命の末裔と伝え、明治時代には男爵を授けられている。神職で爵位をもらったのは伊勢神宮の神官以外には少なく、それだけ日御碕神社の地位が高かったことを示している。</p>
<p>このあと、東尋坊のような柱状節理の日御碕の海岸を歩き、日御碕灯台に登って帰途に就いた。</p>

<figure id="attachment_42927" aria-describedby="caption-attachment-42927" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42927" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tyuuzyouseturi.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tyuuzyouseturi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tyuuzyouseturi-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tyuuzyouseturi-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tyuuzyouseturi-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42927" class="wp-caption-text">柱状節理の海岸</figcaption></figure> <figure id="attachment_42929" aria-describedby="caption-attachment-42929" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42929" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/toudai.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/toudai.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/toudai-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/toudai-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/toudai-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42929" class="wp-caption-text">日御碕灯台</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>上淀廃寺跡と妻木晩田遺跡</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42869/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 13 Oct 2026 01:40:31 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42869</guid>

					<description><![CDATA[久しぶりに山陰を訪れた。米子鬼太郎空港は3度目の訪問。バスで米子駅に出て、山陰線でまずは上淀廃寺跡に。しかしここは交通の便が悪い。飛行機の遅れもあって予定の列車に乗…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>久しぶりに山陰を訪れた。米子鬼太郎空港は3度目の訪問。バスで米子駅に出て、山陰線でまずは上淀廃寺跡に。しかしここは交通の便が悪い。飛行機の遅れもあって予定の列車に乗れず、1時間半待って淀江駅へ。さらにここから30分ほど歩くと上淀廃寺跡が見えてくる。</p>

<figure id="attachment_42872" aria-describedby="caption-attachment-42872" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42872" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/haidera.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/haidera.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/haidera-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/haidera-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/haidera-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42872" class="wp-caption-text">上淀廃寺跡</figcaption></figure>

<p>列車の待ち時間に米子駅の観光案内所で「上淀廃寺跡はいまヒガンバナが盛りなのでお勧め」と言われたように、廃寺跡には一面にヒガンバナが植えられ多くの人が訪れていた。「上淀廃寺跡」という地味ながら貴重な遺跡を市民に親しんでもらうためには有効な手段なのだろう。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42870" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/higanbana.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/higanbana.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/higanbana-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/higanbana-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/higanbana-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>この日の目的はもう一つ。ここからさらに30分ほど歩くと妻木晩田遺跡がある。これで「むきばんだ」と読むかなりの難読地名である。この遺跡が発掘されたのは20世紀の末。従って、当然筆者は学校では習っていない。ゴルフ場などのリゾート施設開発中に発見され、1999年に国の史跡に指定された。</p>
<p>吉野ヶ里遺跡の2倍以上という広大な弥生時代の集落跡で、竪穴住居だけでも400棟以上、掘立柱建物跡も500棟以上も見つかっており、1つのクニだった可能性もあるという。吉野ヶ里遺跡や三内丸山遺跡などもそうだが、筆者が学生時代に倣った「古代史上の重要な遺跡」はほぼすべて書き換えられているといえる。</p>
<p>すでに遅い時間になっていたため、ボランティアガイドの岸本裕さんに駆け足で説明して頂いた。一番驚いたのは、竪穴住居の屋根は茅葺き(草葺き)ではなく、その上に土をかけた「土屋根(土葺き)」が見つかったということだ。しかも発掘されているのはまだ一部にすぎず、今後の発掘次第ではまだまだ新発見が出てくる可能性もある。その後、岸本さんに米子まで送っていただきこの日は終了。</p>

<figure id="attachment_42874" aria-describedby="caption-attachment-42874" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42874" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tutiyane.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tutiyane.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tutiyane-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tutiyane-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tutiyane-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42874" class="wp-caption-text">土屋根住居</figcaption></figure>

<p>歴史は変わらない思っている人も多いがそんなことはない。20世紀に習った古代史と現代の古代史はとんでもなく違っている。歴史好きの人こそ現地を訪れて情報をアップデートしてほしい。</p>

<figure id="attachment_42871" aria-describedby="caption-attachment-42871" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42871" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/yodokou.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/yodokou.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/yodokou-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/yodokou-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/yodokou-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42871" class="wp-caption-text">妻木晩田から淀江を望む</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>名字東西の境目、親不知</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42804/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 06 Oct 2026 01:00:29 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42804</guid>

					<description><![CDATA[大人の休日倶楽部パスは連続した5日間有効である。しかし、5日連続で旅に出るのはなかなかしんどく、旅行でフルに使うことはあまりない。今回も2日余ったため、最終日に日帰…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>大人の休日倶楽部パスは連続した5日間有効である。しかし、5日連続で旅に出るのはなかなかしんどく、旅行でフルに使うことはあまりない。今回も2日余ったため、最終日に日帰りでどこかにと思い立って親不知を訪れた。</p>
<p>ただし、親不知駅は大人の休日倶楽部パスの範囲外。そこで、早朝に家を出て北陸新幹線で上越妙高に行き、えちごトキめき鉄道妙高はねうまラインで直江津に。ここまでが大人の休日倶楽部パスの範囲。</p>
<p>そして、えちごトキめき鉄道日本海ひすいラインに乗り換えて1時間ほど乗ると親不知駅に到着する。ここまで片道5時間強と日帰りとしてはかなり遠い。しかも肝心の親不知までは駅から歩いてさらに35分ほどかかる。</p>

<figure id="attachment_42807" aria-describedby="caption-attachment-42807" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42807" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazueki.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazueki.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazueki-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazueki-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazueki-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42807" class="wp-caption-text">親不知駅</figcaption></figure>

<p>この付近は北アルプスが直接日本海に落ち込んでいる場所で、平地はおろか、浜すらない。鉄道は長いトンネルで通過し、高速道路は海の上からトンネルに入る。国道8号線のみが断崖にへばりつくように通っている。国道ができるまではまとな道はなく、江戸時代の旅人は潮が引いた際に海岸を走って通り抜けたという。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42809" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/kousoku.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/kousoku.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/kousoku-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/kousoku-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/kousoku-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /> <img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42805" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tonneru.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tonneru.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tonneru-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tonneru-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/tonneru-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>親は子を顧みる余裕はなく、子も親を頼ることができなかったために、「親不知」といわれた(異説もある)。親不知記念広場からみると、断崖絶壁が日本海にストンと落ちているのがわかる。この海岸を歩いて渡るのは相当厳しいだろう。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42808" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazu.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazu-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazu-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/10/oyasirazu-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>これだけの難所のため、親不知を境として東西で人の行き来は極めて少なかった。名字は人に付属しているため、人の行き来がないと名字も移動しない。従って、現在でも親不知を境として、東日本型・西日本型ときっぱりと別れている。</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>秋保温泉の湯守、佐藤家と佐勘</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42778/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 29 Sep 2026 01:00:26 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42778</guid>

					<description><![CDATA[先日、上高地に行く予定にしていたのだが、おりからの台風で中央本線が始発から運休となり断念。せっかく予定を開けていたので急きょ宮城県の秋保温泉に行って来た。秋保温泉は…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>先日、上高地に行く予定にしていたのだが、おりからの台風で中央本線が始発から運休となり断念。せっかく予定を開けていたので急きょ宮城県の秋保温泉に行って来た。秋保温泉は仙台奥座敷といわれる温泉地で、仙台駅前には各ホテルの送迎バスが立ち並ぶ。市内とはいえ、仙台駅からは45分ほどかかる。</p>
<p>秋保温泉の歴史は古い。6世紀頃、第29代欽明天皇が瘡症を患った際、勅使を遣わしてこの温泉をくみとらせて湯あみしたところ快癒した。そこで、「おぼつかな　雲のかよひぢ　見てしかな　とりのみゆけば　あとはかもなし」とみ、「名取御湯」と名付けらたという。天皇から「御湯(みゆ)」の称号を賜ったのは、「名取」(秋保温泉)と「信濃」(長野県別所温泉)、「犬養」(同野沢温泉)の3か所だけとされる。</p>
<p>江戸時代になると、伊達政宗の母が山形から仙台に移る途中に泊まったことが記録にある。やがて藩によって湯小屋が建てられ、政宗の他数人の藩主が秋保温泉を訪れている。そして、この温泉の湯守を世襲したのが佐藤家である。</p>
<p>佐藤家は平家落人の平基盛に従ってきた7人の侍の一人の末裔と伝えている。秋保温泉の仙台藩主湯浴御殿の湯守をつとめる一方宿屋を営み、さらに私有林を藩に献上して山守ともなった。文政年間に新たに4軒ができるまでは湯宿は佐藤家のみだった。</p>
<p>現在は「伝承千年の宿　佐勘」を経営している。泊まった旅館は違ったのだが、近かったので佐勘の前まで行ってみた。温泉街の各地から見える立派な「佐勘」と書かれた建物と、一転して重厚な雰囲気の入り口の老舗旅館である。因みに、温泉街のバス停は「佐勘前」。佐勘の入口の横に横付けされる。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42779" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan2.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan2.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan2-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan2-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan2-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /> <img decoding="async" class="alignnone size-large wp-image-42782" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakanmae.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakanmae.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakanmae-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakanmae-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakanmae-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42781" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan1.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan1.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan1-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan1-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sakan1-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>信夫佐藤氏の菩提寺医王寺</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42763/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 22 Sep 2026 01:00:50 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42763</guid>

					<description><![CDATA[飯坂温泉の近くに医王寺という寺院がある。飯坂温泉から2キロほどしかないのだが、この日は福島交通の1日乗車券を購入していたためせっかくなので福島交通に乗車。2駅先の医…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>飯坂温泉の近くに医王寺という寺院がある。飯坂温泉から2キロほどしかないのだが、この日は福島交通の1日乗車券を購入していたためせっかくなので福島交通に乗車。2駅先の医王寺前駅から歩いたものの、駅からは1.5キロほどありそれほど変わらなかった。</p>

<figure id="attachment_42764" aria-describedby="caption-attachment-42764" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42764" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/iouzi.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/iouzi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/iouzi-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/iouzi-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/iouzi-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42764" class="wp-caption-text">医王寺前駅</figcaption></figure>

<p>かつて福島市付近は信夫(しのぶ)荘と呼ばれた。平安時代末期にこの地を本拠としたのが佐藤氏である。地名を取って信夫佐藤氏といわれる。佐藤氏の本来の嫡流は祖公清の直系にあたる紀伊佐藤氏であった。しかし、平安時代末期に鳥羽院の下北面となっていた義清が23歳で出家。佐藤家は弟の仲清が継いだものの、次第に没落していった。この義清の出家後の名前は歌人として知られる西行である。</p>
<p>嫡流が没落したため、かわって佐藤一族の惣領的立場になったのが、信夫佐藤氏であった。信夫佐藤氏は公清の従兄弟の子にあたる師清の子孫で、本来は別流なのだが以後は佐藤氏一族を代表する存在となった。</p>
<p>なかでも、源平合戦の際に源義経に従った継信・忠信兄弟が有名。継信は屋島の戦で義経をかばって戦死、忠信は吉野潜伏に随行、のち京に出たところを糟屋有季に見つかって自刃した。兄弟ともに非業の死をとげたことから歌舞伎などでも題材として取り上げられることも多く、「佐藤氏」といえば信夫佐藤氏を指すようになった。</p>
<p>この佐藤氏の菩提寺が医王寺で、継信と忠信の墓とされる板碑が残されている。また、松尾芭蕉も奥の細道の旅の途中に医王寺を訪れ、「笈も太刀も 五月に飾れ 紙幟」という句を詠んでいる。</p>

<figure id="attachment_42767" aria-describedby="caption-attachment-42767" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42767" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/tugunobu.jpg" alt="" width="570" height="347" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/tugunobu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/tugunobu-250x152.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/tugunobu-110x67.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/tugunobu-180x110.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42767" class="wp-caption-text">継信・忠信の墓碑</figcaption></figure> <figure id="attachment_42766" aria-describedby="caption-attachment-42766" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42766" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/basyouzaka.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/basyouzaka.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/basyouzaka-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/basyouzaka-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/basyouzaka-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42766" class="wp-caption-text">芭蕉坂</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>飯坂温泉の堀切家</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42743/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 15 Sep 2026 01:00:18 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42743</guid>

					<description><![CDATA[福島県の飯坂温泉に堀切家という豪農兼豪商があった。現在は飯坂温泉の観光交流拠点として一般公開されているというので訪れてみた。東北新幹線を福島駅でおり、福島交通に乗り…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>福島県の飯坂温泉に堀切家という豪農兼豪商があった。現在は飯坂温泉の観光交流拠点として一般公開されているというので訪れてみた。東北新幹線を福島駅でおり、福島交通に乗り換えて25分ほど乗ると、終点の飯坂温泉駅に着く。ここから有名な共同浴場鯖湖湯の前を通り過ぎて5分ほど歩いたところに旧堀切邸がある。</p>

<figure id="attachment_42748" aria-describedby="caption-attachment-42748" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42748" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sabakoyu.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sabakoyu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sabakoyu-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sabakoyu-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/sabakoyu-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42748" class="wp-caption-text">鯖湖湯</figcaption></figure> <figure id="attachment_42744" aria-describedby="caption-attachment-42744" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42744" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/horikiri.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/horikiri.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/horikiri-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/horikiri-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/horikiri-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42744" class="wp-caption-text">旧堀切邸</figcaption></figure>

<p>堀切家は若狭国の出で、戦国時代に梅山太郎左衛門治善が移り住み、出身地から「若狭」を名字に改めて付近を開発した。しかし、近くを流れる赤川がしばしば氾濫するため、その堀を切って流れを変え田地として開拓したことから「堀切」と呼ばれるようになり、そのまま名字にしたと伝えている。</p>
<p>江戸時代には質屋など手広く商売を営み大庄屋もつとめた。さらにも酒造を始め、鉄山経営も行い、白河藩からは名字帯刀を許されている。白河藩主松平定信が滞在したこともある。現在も敷地面積1230坪、建坪84坪とかなり広いのだが、明治13年の火事以前にはこの倍以上の敷地があったという。</p>
<p>明治維新後、堀切家は政治家を輩出、14代良平が県議などを歴任すると、15代善兵衛は衆議院議長や駐イタリア大使を務めた。その弟の善次郎は東京市長、内務大臣などをつとめている。明治・大正期の政治家はこうした地方の素封家の出の人物が多い。</p>

<figure id="attachment_42745" aria-describedby="caption-attachment-42745" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42745" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/husuma.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/husuma.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/husuma-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/husuma-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/husuma-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42745" class="wp-caption-text">貼交ぜの襖</figcaption></figure> <figure id="attachment_42746" aria-describedby="caption-attachment-42746" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42746" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/zasiki.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/zasiki.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/zasiki-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/zasiki-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/zasiki-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42746" class="wp-caption-text">座敷</figcaption></figure>

<p>&nbsp;</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>新潟県田上町の豪農田巻家</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42707/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 08 Sep 2026 01:00:17 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42707</guid>

					<description><![CDATA[9月に入って多少涼しくなってきたので、8月に遠出できなかった分、積極的に各地に出かけようと思う。そこで早速JR東日本の「大人の休日倶楽部パス」を利用して新潟県を訪れ…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>9月に入って多少涼しくなってきたので、8月に遠出できなかった分、積極的に各地に出かけようと思う。そこで早速JR東日本の「大人の休日倶楽部パス」を利用して新潟県を訪れた。上越新幹線を長岡駅で降り、信越本線に乗り換えて羽生田という無人駅で下車。ここから10分ほど歩いたところに旧田巻邸がある。</p>
<p>田巻家は下田村(三条市)の五十嵐氏の末裔と伝える旧家で、同地には千町歩地主である豪農田巻家が2家あった。代々三郎兵衛と名乗る本家の「本田巻」と、代々七郎兵衛を名乗り、地名の「原ヶ崎」に因んで「原田巻」という分家である。現在「本田巻」は同地を離れ屋敷も残っておらず、マツモトキヨシのあたりにあったとのこと。</p>

<figure id="attachment_42713" aria-describedby="caption-attachment-42713" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42713" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/haragasaki.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/haragasaki.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/haragasaki-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/haragasaki-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/haragasaki-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42713" class="wp-caption-text">原ヶ崎のバス停</figcaption></figure>

<p>一方「原田巻」は今でも残っている。分家とはいえ、江戸末期には1300町歩を有し、小作人2794人を抱えたというとんでもない大地主で、明治30年に7代目当主が贅を尽くして作った離れが「椿寿荘」として公開されている。戦後、国に物納され、その後は国鉄に払い下げられた後に田上町が取得したもの。現地のガイドの方に詳しく案内して頂いた。</p>
<p>この離れは当時日本三大名人の一人と言われた富山県井波の宮大工松井角平に依頼して3年半かけて建築したもので、現在主屋との間は板塀で仕切られている。その建坪は約140坪、ヒノキを使った重厚な寺院様式で、随所に銘木が使用されている。なかでも樹齢800年の会津欅をふんだんに使った玄関と露縁、菊を透かし彫りした欄間のクスノキの一枚板は見事。</p>

<figure id="attachment_42709" aria-describedby="caption-attachment-42709" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42709" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/ranma.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/ranma.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/ranma-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/ranma-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/ranma-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42709" class="wp-caption-text">欄間の菊</figcaption></figure>

<p>また露縁の庇の桁に使われている約20mの節ひとつない吉野杉は、大阪から海路新潟に輸送、そこからは信濃川をさかのぼって運ばれた。20mもあるため狭い道では曲がることができない。そのため、お金を払って角の家を壊して通したとか。明治・大正期の豪農は今とは桁が違う。</p>

<figure id="attachment_42711" aria-describedby="caption-attachment-42711" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42711" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/yosinosugi.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/yosinosugi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/yosinosugi-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/yosinosugi-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/yosinosugi-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42711" class="wp-caption-text">庇を支える吉野杉</figcaption></figure>

<p>書院窓から覗いた先には庭に植えられた青モミジが見えた。紅葉の季節はいっそう素晴らしいに違いない。</p>

<figure id="attachment_42712" aria-describedby="caption-attachment-42712" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42712" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/syoin.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/syoin.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/syoin-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/syoin-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/syoin-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42712" class="wp-caption-text">書院窓から</figcaption></figure> <figure id="attachment_42708" aria-describedby="caption-attachment-42708" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-42708 size-full" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/hanare.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/hanare.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/hanare-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/hanare-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/09/hanare-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42708" class="wp-caption-text">離れ</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>慶元寺と喜多見氏</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42678/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 01 Sep 2026 01:00:32 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42678</guid>

					<description><![CDATA[先週紹介した次太夫堀の近くに、慶元寺という浄土宗の寺院がある。ここには小田急線狛江駅からバス便が出ている。降りるバス停は「喜多見中学校」か「喜多見住宅」。この付近の…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>先週紹介した次太夫堀の近くに、慶元寺という浄土宗の寺院がある。ここには小田急線狛江駅からバス便が出ている。降りるバス停は「喜多見中学校」か「喜多見住宅」。この付近の地名が「喜多見」である。</p>

<figure id="attachment_42679" aria-describedby="caption-attachment-42679" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-42679 size-full" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/keigenzi.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/keigenzi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/keigenzi-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/keigenzi-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/keigenzi-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42679" class="wp-caption-text">慶元寺</figcaption></figure>

<p>慶元寺は、文治2年(1186)に江戸太郎重長によって江戸城付近に創建された。江戸氏は桓武平氏秩父氏の一族で、重継が武蔵国豊島郡江戸に住んで江戸氏を称したのが祖。子重長は石橋山合戦では平家方に属したが、まもなく源頼朝に転じ、鎌倉幕府の有力御家人となっている。畠山氏の滅亡後は武蔵国を代表する武士となり、荏原郡を中心に一族を分出した。</p>
<p>しかし、室町時代になると江戸氏は次第に没落していった。そして太田道灌に江戸城を追われて喜多見に転じ、その際に慶元寺もともに喜多見の地に移ってきた。戦国時代には北条氏に属した後に徳川家康に仕え、地名をとって喜多見氏と改めた。</p>
<p>江戸時代には旗本となり、3代目の重政は5代将軍徳川綱吉の側用人となって1万石に加増され、喜多見藩1万石の大名となった。その後さらに2万石に加増されたが、元禄2年(1689)突然改易されている。理由は分家の刃傷事件への連座といわれるがはっきりしない。</p>
<p>菩提寺である慶元寺には喜多見氏歴代の墓所が残っており、世田谷区指定史跡となっている。</p>

<figure id="attachment_42680" aria-describedby="caption-attachment-42680" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42680" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/kitamibosyo.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/kitamibosyo.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/kitamibosyo-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/kitamibosyo-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/kitamibosyo-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42680" class="wp-caption-text">喜多見氏歴代の墓所</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>世田谷区の次太夫堀公園</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42667/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 25 Aug 2026 01:00:42 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42667</guid>

					<description><![CDATA[次太夫堀、というのを聞いたことがあるだろうか。田園都市線二子玉川駅から成城学園前駅行きのバスで15分ほど行ったところに、「次太夫堀公園前」というバス停がある(成城学…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>次太夫堀、というのを聞いたことがあるだろうか。田園都市線二子玉川駅から成城学園前駅行きのバスで15分ほど行ったところに、「次太夫堀公園前」というバス停がある(成城学園前から乗った方が近い)。かつての里山の様子を再現した公園で、その中を流れているのが次太夫堀である。</p>

<figure id="attachment_42668" aria-describedby="caption-attachment-42668" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42668" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/zidayuu.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/zidayuu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/zidayuu-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/zidayuu-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/zidayuu-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42668" class="wp-caption-text">復元された次太夫堀</figcaption></figure>

<p>次太夫とは小泉次太夫吉次のこと。江戸時代初期に幕府の代官となり、多摩川の左岸(世田谷側)に六郷用水、右岸(川崎市側)に二ヶ領用水を作ったことで知られている。この六郷用水ことを次太夫堀ともいう。今では住宅地となっている世田谷区も、戦前は田畑が広がる農村地帯だった。この田畑を潤したのが次太夫堀で、昭和40年頃まで実に300年間にわたって利用されていた。</p>
<p>さて、小泉次太夫は幕臣のため『寛政重修諸家譜』第三九一に「清和源氏支流」としてその系譜が収められている。それによると、生家は駿河国富士郡小泉郷(現在の静岡県富士宮市小泉付近)に住む今川氏家臣植松家で、天正19年(591)次太夫は徳川家康に仕えて「小泉」と名乗った。</p>
<p>そして、家康から江戸近郊の新田開発を担当する代官に任命されると、狛江と武蔵小杉に陣屋を置いて15年ほどかけて両用水を完成させた。現在では一部が丸子川として残っているだけで、改めて復元して公園として整備したものだ。</p>
<p>公園内には民家園もあり、旧加藤家では5月頃には実際に蚕も飼育している他、石臼で粉を引く体験もできる。</p>

<figure id="attachment_42669" aria-describedby="caption-attachment-42669" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42669" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/isiusu.jpg" alt="" width="570" height="318" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/isiusu.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/isiusu-250x139.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/isiusu-110x61.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/isiusu-180x100.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42669" class="wp-caption-text">体験できる石臼</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>猿江と毛利</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42656/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 18 Aug 2026 01:00:41 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42656</guid>

					<description><![CDATA[所用で錦糸町に出かけた際、地下鉄半蔵門線で一駅隣の住吉駅で降りてみた。この住吉、昭和9年に深川区の猿江裏町、猿江東町、本村町の3町が合併した際に縁起がいいという理由…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>所用で錦糸町に出かけた際、地下鉄半蔵門線で一駅隣の住吉駅で降りてみた。この住吉、昭和9年に深川区の猿江裏町、猿江東町、本村町の3町が合併した際に縁起がいいという理由で付けられた新しい地名である。現在、駅周辺は「住吉」だが、その北側は「毛利」、南側は「猿江」という。</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-42657" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/mouri.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/mouri.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/mouri-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/mouri-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/mouri-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /></p>
<p>「猿江」とは不思議な地名である。この付近はかつては海沿いの村で江戸時代に埋め立てられた場所である。こんな山から遠い埋立地にサルが出るはずもない。<br />
住吉駅から南に300mほど行ったところにある猿江神社に「猿江」の由緒が書かれていた。</p>

<figure id="attachment_42659" aria-describedby="caption-attachment-42659" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="wp-image-42659 size-full" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/sarue_torii.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/sarue_torii.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/sarue_torii-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/sarue_torii-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/sarue_torii-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42659" class="wp-caption-text">猿江神社</figcaption></figure> <figure id="attachment_42658" aria-describedby="caption-attachment-42658" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42658" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruehi.jpg" alt="" width="570" height="382" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruehi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruehi-250x168.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruehi-110x74.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruehi-180x121.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42658" class="wp-caption-text">猿江地名発祥之地の碑</figcaption></figure> <figure id="attachment_42661" aria-describedby="caption-attachment-42661" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42661" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruezinzya.jpg" alt="" width="570" height="371" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruezinzya.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruezinzya-250x163.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruezinzya-110x72.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/saruezinzya-180x117.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42661" class="wp-caption-text">猿江神社由緒</figcaption></figure>

<p>平安時代後期、源頼義・義家父子が奥州征に遠征した際、家臣の「猿藤太(さるのとうた)」という武士が、当時入江だったこの地で亡くなったという。そこで地元の漁師たちが手厚く葬って猿藤太の「猿」と入江の「江」で「猿江」にしたという。</p>
<p>なお、江東区のサイトでは少し違い、入江に「源義家家臣猿藤太」という名入りの鎧が打ち寄せられたことに因むとある。いずれにしても、「猿」は「猿藤太」という人名に由来しているとのことだ。</p>
<p>そもそもこのあたりは、入江や埋め立て地で元々の地名はなく、近世になってつけられた地名も多い。地名と名字が一致する場合は原則地名から名字になっているが、地名がなかったこの付近では人名から地名になったものも多い。</p>
<p>住吉駅北側の「毛利」という地名も人名に由来する。「毛利」と聞くと長州藩主の毛利家を浮かべるがそうではなく、紀伊国の出という江戸・麹町隼町(千代田区隼町)で伊勢屋と号した豪商にちなんでいる。江戸時代中期の享保年間、この付近を埋め立てて畑にする計画が持ち上がった際に、毛利家が私費で埋め立てて開発したことから、毛利新田と呼ばれるようになったものである。</p>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>穴水の長氏</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42644/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 04 Aug 2026 01:00:11 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42644</guid>

					<description><![CDATA[能登の2軒の旧家を訪ねた後は、七尾線で七尾駅に行き、さらにのと鉄道に乗り換えて終点の穴水駅を訪れた。穴水はカキの養殖などで知られる漁師町で、立ち寄った地元のスーパー…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>能登の2軒の旧家を訪ねた後は、七尾線で七尾駅に行き、さらにのと鉄道に乗り換えて終点の穴水駅を訪れた。穴水はカキの養殖などで知られる漁師町で、立ち寄った地元のスーパーには「チカイ」「コゾクラ」という聞いたことのない名前の魚が100円~160円という安価で並んでいた。あとで調べると「チカイ」は「メジナ」、「コゾクラ」はブリの幼魚とのこと。</p>

<figure id="attachment_42646" aria-describedby="caption-attachment-42646" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42646" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/anamikou.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/anamikou.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/anamikou-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/anamikou-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/anamikou-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42646" class="wp-caption-text">穴水港</figcaption></figure>

<p>さて、穴水という地名は平安時代の歴史書『日本後紀』にも登場するなど古代から栄えており、中世には穴水城に拠る長氏が割拠していた。長氏は清和源氏と伝える。孝頼が大和国に住んで長谷部氏を称したのが祖で、為連が三河国長馬(愛知県岡崎市)に住んで長馬氏を名乗り、その子信連が遠江国長村(静岡県)で生まれたため長氏を称したという。</p>
<p>信連は以仁王に属し、『源平盛衰記』にも登場する。のち源頼朝に仕えて能登国大屋荘(石川県輪島市・穴水町付近)の地頭となった。室町時代には能登畠山氏のもとで守護代となり、戦国時代に上杉謙信によって能登畠山氏が滅亡すると、長綱連は畠山氏に代わって七尾城を守っている。</p>
<p>しかし七尾城は陥落、脱出した長連龍(好連)は織田信長のもとで長氏を再興し、江戸時代は加賀藩家老となって、陪臣ながら3万3000石という大名並の大身となった。</p>
<p>穴水駅から10分ほど歩いた穴水城の麓には長氏の祖長谷部信連を祀る長谷部神社があり、境内には加賀藩家老長連頼が建立した信連社堂(御影堂)もある。</p>
<p>この日はたまたまお祭りの準備で地元の方が大勢集まっており、部外者は邪魔をしないように少し離れたところから写真だけとって退散した。</p>

<figure id="attachment_42647" aria-describedby="caption-attachment-42647" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42647" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/hasebe.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/hasebe.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/hasebe-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/hasebe-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/08/hasebe-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42647" class="wp-caption-text">長谷部神社</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>十村役をつとめた豪農喜多家</title>
		<link>https://www.njg.co.jp/column/column-42621/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[OR]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 28 Jul 2026 01:00:16 +0000</pubDate>
				<guid isPermaLink="false">https://www.njg.co.jp/?post_type=column&#038;p=42621</guid>

					<description><![CDATA[岡部家に続いて、同じく豪農の喜多家を訪れた。喜多家があるのは、敷浪駅から2駅金沢寄りの免田駅。「免田」とは税を免除されていた田のことだろう。 この免田駅から15分ほ…]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>岡部家に続いて、同じく豪農の喜多家を訪れた。喜多家があるのは、敷浪駅から2駅金沢寄りの免田駅。「免田」とは税を免除されていた田のことだろう。<br />
この免田駅から15分ほど歩いた北川尻に豪農喜多家の屋敷がある。</p>
<p>喜多家の由緒も古く、清和源氏で新田義貞の三男義宗の末裔と伝えている。ただし、嫡流は鳳珠郡能登町木住の新田家で、喜多家はその庶流にあたる。戦国時代、新田新四郎義直(のち八郎左衛門)は能登畠山氏に仕えていた。しかし、能登畠山氏は上杉謙信に敗れたため、新四郎は帰農して子孫は木住の有力農民となった。</p>
<p>この新四郎の弟に四郎二郎義致という人物がいた。四郎二郎は父の生まれ故郷である伊予国喜多郡(愛媛県)に転じ、同地で死去した。そして、その子一二郎が父の没後に伯父新四郎を頼って能登に戻ると「喜多」を名字として北川尻村に移り住んだと伝える。以後喜多家は栄えて豪農となり、北川尻と河北郡倉見村(津幡町)に2家に分かれてともに十村役をつとめた。</p>
<p>喜多家住宅は北川尻の喜多家の屋敷である。道路に面して茅葺の重厚な門構えがあり、ここをくぐったあと玄関までには屋敷林が広がっているという広大なものだ。</p>

<figure id="attachment_42623" aria-describedby="caption-attachment-42623" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42623" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/yasikibayasi.jpg" alt="" width="570" height="320" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/yasikibayasi.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/yasikibayasi-250x140.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/yasikibayasi-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/yasikibayasi-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42623" class="wp-caption-text">屋敷林</figcaption></figure>

<p>なかでも特徴的なのが、その玄関。農民や使用人用の玄関、十村役として使用する玄関、加賀藩士のための武家用小式台、そして、藩主用の大式台と4つの玄関が並んでいる。屋敷内も、武家用と農民用では畳の床の高さが違っているなど、当時の身分差を如実に表したつくりとなっている。</p>

<figure id="attachment_42624" aria-describedby="caption-attachment-42624" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42624" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/genkan.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/genkan.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/genkan-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/genkan-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/genkan-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42624" class="wp-caption-text">農民用と十村役用の玄関</figcaption></figure> <figure id="attachment_42625" aria-describedby="caption-attachment-42625" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42625" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/kosikidai.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/kosikidai.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/kosikidai-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/kosikidai-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/kosikidai-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42625" class="wp-caption-text">大式台と小式台</figcaption></figure> <figure id="attachment_42622" aria-describedby="caption-attachment-42622" style="width: 570px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" class="size-full wp-image-42622" src="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/dansa.jpg" alt="" width="570" height="321" srcset="https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/dansa.jpg 570w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/dansa-250x141.jpg 250w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/dansa-110x62.jpg 110w, https://www.njg.co.jp/wp-content/uploads/2026/07/dansa-180x101.jpg 180w" sizes="(max-width: 570px) 100vw, 570px" /><figcaption id="caption-attachment-42622" class="wp-caption-text">屋敷内の段差</figcaption></figure>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
